{"id":11383,"date":"2022-11-03T16:31:57","date_gmt":"2022-11-03T23:31:57","guid":{"rendered":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/?post_type=tnc_col_11074_item&#038;p=11383"},"modified":"2022-11-04T15:49:33","modified_gmt":"2022-11-04T22:49:33","slug":"11383-2","status":"publish","type":"tnc_col_11074_item","link":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/jiakim-museo\/11383-2\/","title":{"rendered":"Jose Maria Leiba Peresta, ju \u201ckaa ba\u2019am jeje\u2019eme\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Jose Maria Leiba Peresta kaa yumaisi takaa yesopo ya\u2019arime, aet bepa into brosenta benak aet bentai; ju Jose Maria Leiba Peres ju \u201ckaa ba\u2019am jejeme\u2019e\u201d , 1837po Pesiopo yeu tomtek mataansa te\u2019apo, ju Fransisko Leyba into Juana Peres a yoemiakan, ketun kaa a yotuko a achaiwatamak Kaliforniau bicha siika, jaibu ini bwiara ringom mampo a taawako, junubo nottekai aapo 15 wasukteka Waimammeu yepsak, junum kateka aapo juka wiwikoimak nassuawamta keesampo remtak; yoi sontaopo kibakek junuen beja juebena wasuktiapo yoi lutu\u2019uriapo omo uju\u2019ukai, sontaopo lu\u2019ula Peskerirata lutu\u2019irata betuk nas kuaktek junuen beja jiakimeu taweka kiktelatakai amemak nassuan, junue betchibo into junuen a juneiyakai jume yoi sontao yauchim a kapitan jeneral yaak senu siento yoemem meu yo\u2019otaka kiktek inim jiak batwe bwiarapo; yoim betchibo mersenariopo tamachiawan, jiakim betcbibo into \u2018tooko yoipo\u2019 tamachiawan. <\/p>\n<p>1874 jaibu gos naiki wasuktiam yoi sontao liberal estatalpo lu\u2019ula omo uju\u2019ukai jume yoi sontao ya\u2019uchim Alkalde Jeneral yo\u2019opo beja jiakimmeu into mayommeu tamachiawak; wasuktiapo jiba junuen omo bichak bwe\u2019ituk wasuktiata siiko aapo ju Kajeme tabwisi omo bittaitek, jewi junum naatekai jaibu aapo omo jiakipo lu\u2019ula omo tamachia taitek, bwiata te jippeu, jiak nokita te jippue, te\u2019opom te jippue, ya\u2019urata de jippue, yumaisi te ito jippue, junuen jiiaka beja kaa into yoi sontaommeu ruktek, ala su jiakim majtata\u2019itek jaisa bem am nassuanepo \u00e1mani, junuen beja goo busan wasuktiapo jiakim bwiara jinne\u2019uk junume wasuktiampo jaikisi yoi totomemak nassuak bwe\u2019ituk kia bem eapo jiak bwiata omo mamakan en 1882po, junuen beja aapo into jume jiakim ootubreta 15po Kapetamaya teapo siime jume yoi sontaom estatalim ama mekka bebak. <\/p>\n<p>Baji wasuktiapo Kaje\u2019emeta jiakimeu yo\u2019otaka weeyeko ju yoi Gobierno kaa ameu suuak 1882 \u2013 1885 tajatia, bweta 1885po ju jiaki Loeto Molina teame a me\u2019e bababeka a jo\u2019arau yeu yepsak bweta Kajemeta kaa ama teak; junak beja ju jiak Yaut Kajeme beja Estao kobanaotau utteata jooa juka Loeto Molina kastikaroai\u2019akai bweta ju estao yaut kaa a nok jikkajak, junuen beja ju Kajeme beja yoim kaa yoritaitek, barkom jiak batwepo jipuwa\u2019um into kutammea tapunim am tatta\u2019itek; ama nabusti ket wate bwere Asiendam ket kaa mekka jiak bwiarau jokame kaa yo\u2019ori taitek. <\/p>\n<p>Junuen a juneneiyakai jume sontaom bettesi Kajemetau kiimuk jiak batwe bwiawi, bweta aapo jaibu juneaka batwe mayoapo \u2018anyil\u2019 teapo a tropawa make omo jippueka beja jume yooi sontaom amau bicha am nottituak. Bwe junuen a lutu\u2019uria tukapo \u00e1mani inian bettesi nassuawapo ju lottia, ju meelio, jume ju\u2019iwa siime luluti tataite junuen beja 1886po ju jiak yaut Kajeme utteata taaruta\u2019itek; bweta ketun ju chea bettesi au weene ketun kee ama au yeu maachian bwe\u2019ituk jume mamni meechampo tokti senu sientom bepa nassuaarim aemak yak ju Kajaemeta make, junuen beja kaa ianto ama yumaka ju jiak wiko yaut kawiu bicha omo jinne\u2019uk junum ket chea obiachisi ae betchibo taawak, junuen beja waate aemak lutu\u2019uriakame beja bem ju\u2019iwam teekaka kaa into nassuak, bweta aapo into jaikikai kaa omo suutojak, junuen beja jijiokot juni nassuan; junuen beja jume aemak luturiaka nassuame ket kaa into ama yumakai ju Kajeme junuen am bichaka Yoi Gobierno tau beja chubala betchibo am yum joenemta ameu ujbwanak junuen beja waka jiakirata kaa kajsa junum tiusi omo am uju\u2019u\u2019i\u2019akai, ama nabusti into juka jiak lutu\u2019uriata am yori\u2019ian, bweta jume yoi yauchim kaa a nokiawa yo\u2019orek, junuen kaa nok jikkawakapo \u00e1mani aapo ju Kaje\u2019eme kian jain lottilatakai, tebaurekai ketun sontao yoi yauchimmeu juka jiak bwiarata jijinneuka amemak nassuan, bem yoemtukapo \u00e1mani wa\u2019a t\u00e9baa, wa\u2019a a lottia, laulautia aemak restemmak am yumata\u2019itek, junuen beja bempo bem kuta wiko\u2019im sutojak, into kaa baeka omo nenkak. Junuen beja luutek ju \u00e1chai Jose Maria Leiba Peeres ju \u201ckaa ba\u2019am jeje\u2019eme\u201d po ta\u2019aewame a tu\u2019i lutu\u2019uriawa gosmamni wasuktiapo tuulisi jikkajiwak jiak bwiarapo into yoi lutu\u2019uriapo junuen beja abrilta 12po 1887po omo e\u2019essokasu San Jose Waimampo te\u2019uwak, into Kokoimmeu bicha weiyawaka baji Kuusim teapo meewak 23 abril 1887.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":11823,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","class_list":["post-11383","tnc_col_11074_item","type-tnc_col_11074_item","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tnc_tax_11247-jiak-yauchim-sonora-mejiko-estado","tnc_tax_11247-jiakim-jakkwo-weeria-etejoi-bem-nassuaim","tnc_tax_11247-mejiko-jakwo-weeriata-etejoi-1867-1910","tnc_tax_11247-takaam-yaarim-mejiko-itom-ou-sailam","tnc_tax_11218-tetapo-sea-taka","tainacan-item-single-page"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":6}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/tnc_col_11074_item\/11383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/tnc_col_11074_item"}],"about":[{"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tnc_col_11074_item"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11383"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/tnc_col_11074_item\/11383\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redescubramossonora.mx\/museodelosyaquis\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}